top of page

De impact van slaaptekort op je brein en beslissingen

  • Foto van schrijver: GoudenToekomst
    GoudenToekomst
  • 24 mei 2025
  • 3 minuten om te lezen

[Deze post is geïnspireerd door het boek 'Why We Sleep' van Matthew Walker]


persoon onder dekens


Matthew Walker licht in zijn boek toe dat mensen een zogeheten ‘recycle rate’ van 16 uur hebben. Dit betekent dat als je langer dan 16 uur achter elkaar wakker bent, je hersenen fouten beginnen te maken (https://www.washington.edu/drs/academic-skills/test-taking-and-studying/improve-your-sleep/). 


Slaaptekort is net zo slecht als alcohol achter het stuur


Dit zijn fouten die je kort na het ontwaken niet zou maken. In het volgende artikel (https://www.cdc.gov/niosh/work-hour-training-for-nurses/longhours/mod3/08.html) is een onderzoek beschreven waarin deelnemers die lang wakker waren, werden vergeleken met deelnemers met een bepaalde hoeveelheid alcohol in hun bloed.


Het bleek dat 17 uur achter elkaar wakker zijn overeenkomt met een alcoholpercentage van 0,5 promille qua prestaties van de hersenen. Ter referentie, 0,5 promille is in Nederland als ervaren bestuurder de grens om niet meer auto te mogen rijden. 


Minder dan 7 uur slaap schaadt je cognitieve prestaties


Verder legt Matthew Walker uit dat het onverstandig is om minder dan 7 uur te slapen per nacht. Je hebt namelijk minimaal 7 uur aan slaap nodig om je cognitieve prestaties te behouden (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165032723013125). 


Voldoende nachtrust is dus ook essentieel om bijvoorbeeld weloverwogen investeringsbeslissingen te nemen. Door een slaaptekort zal je moeite hebben om informatie om te zetten in het maken van de beste beslissing. 


Kort slapen en in het weekend 'inhalen' werkt niet


Volgens Matthew Walker is je brein, als je 10 dagen achter elkaar 7 uur slaapt, vergelijkbaar met een brein van iemand die 24 uur achter elkaar niet geslapen heeft. Verder geeft hij ook aan dat drie volledige nachten van ‘herstelslaap’ niet genoeg zijn om je cognitieve prestaties terug te laten keren naar normaal na een week van kort slapen.


Hiermee wil hij zeggen dat het niet werkt om doordeweeks standaard onvoldoende te slapen en dit vervolgens in het weekend in te halen. Toch is dit een veelvoorkomende gewoonte in onze maatschappij.


Chronisch slaaptekort voelt na verloop van tijd 'normaal'


Als laatste maakt Matthew Walker duidelijk dat als we een slaapgebrek hebben, we zelf niet goed kunnen realiseren hoe sterk het slaapgebrek van onze hersenen is. Dit is een belangrijke observatie, het lijkt dus onverstandig om te proberen te ontdekken of je lichaam genoeg heeft aan minder slaap. 


Matthew Walker legt uit dat een chronisch slaaptekort een belangrijk probleem met zich meebrengt. Uiteraard zorgt een slaaptekort voor negatieve effecten, maar over de tijd zal je gaan wennen aan de verminderde prestaties, verminderde alertheid en verminderde energie


Een langdurig slaaptekort wordt na een tijdje je nieuwe normaal. Uiteindelijk kan je de vergelijking met hoe je je voelde toen je genoeg sliep niet meer maken en dan lijkt het alsof je je prima voelt. 


Powernaps en cafeïne zijn geen vervanging voor slaap


Matthew Walker geeft aan dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat dat specifieke medicijnen, apparaten of een bepaalde motivatie slaap kan vervangen. Hij erkent dat powernaps en cafeïne je concentratie tijdelijk kunnen verhogen als je een slaaptekort hebt.


Echter, volgens hem zijn powernaps en cafeïne niet in staat om de complexere functies van de hersenen te herstellen in zo’n geval. Hier lijkt ook wetenschappelijk bewijs voor te zijn (https://www.psypost.org/caffeine-cant-replace-sleep-research-shows-caffeine-improves-attention-but-not-complex-thinking-after-sleep-deprivation/). 


Volgens Matthew Walker moet je bij deze complexe functies denken aan emotionele stabiliteit, complex redeneren en het maken van beslissingen. Om goed te kunnen functioneren heb je simpelweg voldoende slaap nodig iedere nacht.


Je hebt echt meer dan 5 uur slaap nodig


Sommige mensen beweren weinig slaap nodig te hebben, misschien ben jij zelf wel iemand die dit zegt. Er zijn inderdaad mensen die genoeg hebben aan 5 uur slaap, maar deze groep is extreem klein.


Volgens Matthew Walker is dit afgerond 0% van de populatie. De kans dat iemand gewend is geraakt aan het slaaptekort en het mindere functioneren, is een stuk groter.


GoudenToekomst Community


Vond je dit een interessante post? Dan is mijn gratis Telegram-groep of Discord-server misschien iets voor jou! Hier deel ik dagelijks content met betrekking tot investeren, mindset en financiën. Klik hier om een kijkje te nemen!

Opmerkingen


bottom of page