Ontdek de 7 psychologische fouten die beleggers maken

[Deze post is geïnspireerd door het boek 'Aandelen selecteren als een Pro' van Rowan Nijboer]

[Disclaimer]

Je psychologie is een hele belangrijke factor die gaat bepalen hoe succesvol je wordt als belegger. In zijn boek bespreekt Rowan 7 psychologische valkuilen die veel voorkomen.

Deze psychologische valkuilen spelen niet alleen een rol bij beleggen. Ook op andere domeinen binnen je leven heb je naar alle waarschijnlijkheid te maken gehad met deze valkuilen. 

Het begrijpen van deze valkuilen kan je helpen om er alert op te zijn en daardoor de negatieve invloed die ze kunnen hebben te voorkomen. Ik zal de 7 psychologische valkuilen nu bespreken.

1 – Sociale bevestiging (social proof). Dit houdt in dat je iets simpelweg doet omdat andere mensen het ook doen. Dit is onder andere hoe bubbels ontstaan op de beurs.

Mensen kopen dan bijvoorbeeld een aandeel omdat veel beleggers het aandeel kopen. Of algemener, aandelen kopen omdat iedereen aandelen koopt. Bij sociale bevestiging denk je niet meer voor jezelf.

Tegenwoordig kan ik denk ik beter het voorbeeld van het kopen van een fatbike gebruiken. Dit zou je in veel gevallen ook kunnen zien als het kopen omdat andere mensen het doen. 

2 – Twijfel ontwijken (doubt avoidance). We houden er niet van om te twijfelen. Daardoor ondernemen we vaak actie om die twijfel zo snel mogelijk weg te nemen.

Denk eraan als je twijfels hebt over een aandeel binnen je portfolio. We zijn dan geneigd om positieve informatie op te zoeken over het bedrijf en op die manier onze twijfel weg te nemen.

Misschien is deze informatie helemaal niet sterk, maar toch geeft dit een stukje bevestiging. Zoals Rowan toelicht in zijn boek, is het niet slecht om te twijfelen, dit houdt je scherp.

3 – Inconsequentie ontwijken (inconsistency avoidance). Dit komt neer op het negeren van argumenten die onze mening of keuze tegenspreken. We houden er niet van om (van mening) te veranderen.

Daarom zal je vaak zien dat je negatieve informatie ten aanzien van een belegging negeert als je overtuigd bent dat het een goede belegging is. Pas hiervoor op, het kan ervoor zorgen dat je de risico’s onderschat.

Ook op andere gebieden speelt dit een rol. Als je bijvoorbeeld fan bent van een specifieke politieke partij, zal je waarschijnlijk argumenten tegen deze partij negeren of snel verwerpen.

4 – Pijn ontwijken (pain avoidance). We willen pijn het liefste vermijden. Geld verliezen op de beurs doet pijn. Als een aandeel daalt (onder de aankoopkoers), zijn weinig beleggers bereid verlies te nemen.

Als je het aandeel verkoopt voel je namelijk pas echt de pijn, dan realiseer je het verlies. Soms is verkopen met verlies echter wel de beste beslissing, maar we hebben hier simpelweg moeite mee.

5 – Jezelf te veel prijzen (excessive self regard). Als iets goed gaat, zijn we doorgaans geneigd om onze eigen kwaliteiten te overschatten en de factor geluk te onderschatten.

Als beleggers het een periode goed doen op de beurs, voelen ze zichzelf een genie. Ze hebben het gevoel dat ze een topbelegger zijn en vergeten dat geluk (op de korte termijn) een grote rol speelt op de beurs.

Ook op andere domeinen zie je dit terug. Veel ondernemers voelen zich een groot genie als er (door een gelukkige omstandigheid) veel geld binnenkomt. De overschatting die hier het gevolg van is, leidt vaak tot slechte beslissingen.

6 – Negatieve invloed van een autoriteit (authority misinfluence). Stanley Milgram heeft een experiment uitgevoerd wat dit principe heel duidelijk maakt. Proefpersonen moesten zogenaamd (de acteurs kregen in werkelijkheid geen schokken) schokken toedienen aan acteurs als deze een vraag fout beantwoordden. 

In aanwezigheid van een autoriteit (de onderzoeker), waren de meeste proefpersonen bereid om schokken met bizarre voltages te geven aan de acteurs. Een autoriteit kan ervoor zorgen dat we zelf stoppen met nadenken.

We vertrouwen dan volledig op de autoriteit. Hier volgt trouwens een link naar een video met meer uitleg over het experiment: https://www.youtube.com/watch?v=vuMt8b4UrcI. 

Op de beurs zijn we geneigd om bijvoorbeeld prijstargets van analisten te volgen en dan stoppen we zelf met nadenken. Dit terwijl dergelijke adviezen vaak van lage kwaliteit zijn. 

7 – Bevestigingsafwijking (confirmation bias).  We zijn geneigd om informatie te zoeken die overeenkomt met onze huidige opinie. Verder interpreteren we informatie ook op een manier dat het aansluit bij onze heersende mening.

Als je een aandeel koopt, wil je eigenlijk alleen maar informatie zien die erop duidt dat het een goede beslissing was. Rowan geeft als tip om juist op zoek te gaan naar informatie die je visie tegenspreekt.

Vond je dit een interessante post? Dan is mijn gratis Telegram-groep of Discord-server misschien iets voor jou! Hier deel ik dagelijks content met betrekking tot investeren, mindset en financiën. Klik hier om een kijkje te nemen!